Oplossingsgericht werken

Elk probleem biedt mogelijkheden voor het vinden van eigen oplossingen. Dit is het vertrekpunt van Oplossingsgericht werken, een basismethode in het sociaal werk voor mensen bij wie het eigen oplossend vermogen tekortschiet. Het doel is mensen in staat te stellen om op hun eigen manier en samen met mensen uit hun omgeving het probleem waarvoor zij hulp vragen aan te pakken.Praktijkervaringen laten zien dat veel hulpverleners de methode enthousiast en veelvuldig gebruiken en integreren in hun generalistische manier van werken. Onderzoek laat positieve effecten zien op uiteenlopende uitkomstmaten.

Doelgroep

De methode wordt gebruikt bij individuele cliënten, bij (echt)paren, bij groepen en bij gezinnen of sociale netwerken. Oplossingsgericht werken is er voor mensen die zich niet meer in staat voelen om zelf, of met hulp van mensen in hun omgeving, hun problemen te hanteren. De volgende kenmerken komen voor:
Verlies aan eigen kracht; iemand acht zichzelf niet meer in staat om zelfstandig of met hulp vanuit zijn directe omgeving de problemen tegemoet te treden. Hij kan niet meer voldoen aan de eisen en verwachtingen die aan hem gesteld worden;
Verlies van copingvaardigheden; de persoon ervaart dat hij/zij kennis en vaardigheden mist om de problemen te hanteren;
Verlies aan zelfbeschikking; hij/zij wordt zo bepaald door de problemen dat hij/zij de greep op (een deel van) het leven kwijtraakt.

DoelHet hoofddoel van Oplossingsgericht werken is: mensen hebben hun oplossend vermogen zodanig hersteld, dat zij in staat zijn om op eigen wijze en samen met mensen uit hun sociale context hun aanmeldprobleem om te bouwen naar een meer gewenste situatie.

De subdoelen

De cliënt weet wat hij wil.
De cliënt weet hoe hij op eigen wijze kan bereiken wat hij/zij wil.
De cliënt heeft hoop dat hij kan bereiken wat hij/zij wil.
De cliënt onderneemt zelfgekozen stappen om te bereiken wat hij/zij wil.

Aanpak

De kern van Oplossingsgericht werken (OW) is het samen met de cliënt construeren van oplossingen. OW is een methodische en gestructureerde manier van bevragen van de cliënt zodat deze in staat is om:
te bepalen wat zijn/haar probleem is en een andere kijk daarop te ontwikkelen;
zich bewust te worden van zijn/haar interne en externe hulpbronnen;
zijn/haar doelen concreet en in detail te formuleren;
hoop en vertrouwen te ontwikkelen;
zelfbedachte stappen te zetten om de situatie te verbeteren;
zelf te bepalen wanneer hij/zij zonder professionele hulp verder kan.

Oplossingsgerichte therapie is een vorm van hulpverlening die gericht is op het benutten van de sterke kanten en hulpbronnen van de cliënt. Samen met de hulpverlener onderzoekt de cliënt welke vaardigheden hij/zij al in huis heeft om de problemen aan te pakken. Oplossingsgerichte therapie is kortdurend en resultaatgericht. Deze werkwijze spreekt veel cliënten aan. Het is een effectieve werkwijze. Diverse overzichtsstudies laten positieve effecten van oplossingsgerichte therapie zien.